Lectoraat Windesheim start pilotproject om valpartijen ouderen fors terug te dringen

Het lectoraat Innovatie in de ouderenzorg van Hogeschool Windesheim start een project Valpreventie waarin gezocht wordt naar een verbeteraanpak om bij te dragen aan structurele vermindering van valpartijen bij ouderen.

In de Nederlandse verzorgingshuizen vallen minimaal 200.000 ouderen per jaar. Dat komt neer op 548 bewoners per dag. In verpleeghuizen worden jaarlijks per bed twee valincidenten geregistreerd. Eén op de drie 65-plussers valt tenminste één keer per jaar. Tachtig procent van de ouderen loopt hierbij letsel van voorbijgaande of chronische aard op. Een valpartij kost gemiddeld 3400 euro aan directe medische kosten. Windesheim gaat zorginstellingen helpen bij het terugdringen van de valpartijen met 30 procent en bij het structureel voorkómen ervan.

Werkverlichting en deskundigheidsvergroting

Het Zorg voor Beterproject Valpreventie is een gezamenlijk initiatief van het lectoraat Innoveren in de Ouderenzorg van hogeschool Windesheim, Stichting Zorgnetwerk Zwolle en omgeving, de Isala-klinieken en Vilans uit Utrecht, een toonaangevend kenniscentrum met de ministeriële opdracht om de landelijke infrastructuur voor zorg en welzijn te moderniseren. Het valproject kan als pilot gelden voor toepassing elders in het land. Het ontwikkelde preventieprogramma moet zorgen voor werkverlichting en deskundigheidsvergroting bij de zorginstellingen. Op den duur kunnen de zorgverleners daarvoor terugvallen op een regionaal Kennisnetwerk Valpreventie. Dit netwerk vormt een belangrijke voorwaarde om te bereiken dat de resultaten ook in de toekomst behaald kunnen worden. Dankzij een nieuw format kunnen de deelnemende zorgorganisaties de genomen maatregelen consolideren, zodat de verbeteringen blijvend zijn.

Aanpak

In de verbeteraanpak leveren zowel docenten en studenten van Windesheim als praktijkbegeleiders en medewerkers van zorginstellingen een bijdrage aan de structurele vermindering van valpartijen en de duurzame zorginnovatie. Docenten en studenten trainen praktijkprojectleiders op het gebied van valpreventie en handhaving. Op hun beurt geven de praktijkprojectleiders hun kennis door aan de medewerkers.

Betrokkenen vertellen

Waarom werken betrokkenen mee? Wat willen ze concreet bereiken? Wat is de toegevoegde waarde van het verbeterproject en hoe pakken ze het aan? Een praktijkbegeleider, een docent en een student geven hun visie en vertellen over hun eigen rol in het Zorg voor Beterproject Valpreventie.

Twee weten meer dan een

“Valpreventie is geen nieuw verschijnsel in ons verpleeghuis. Bij Zorgpalet kijken we al langer met welke maatregelen we het risico op vallen van cliënten zo klein mogelijk kunnen houden. Maar twee weten meer dan één. Daaraan levert het project valpreventie een essentiële bijdrage. In regionaal verband wisselen we onze kennis over valpreventie uit en delen we successen met elkaar. Het inzicht in valrisico’s en de bewustwording nemen daardoor toe. Verzorgers leren risicofactoren beter inschatten en hun angst om cliënten ‘los te laten’ neemt af. Daarmee zijn onze bewoners gebaat. Systematische aandacht en een betere inschatting van de valrisico’s verkleinen de kans op een val. Windesheim ondersteunt ons bij de borging van de resultaten. Studenten helpen met het verzamelen van data en medewerkers delen hun kennis over Best Practice of Evidence Based methodes en implementatie van interventies. Minder valincidenten leveren minder letsel op en daarmee verhogen we de kwaliteit van leven van onze bewoners. “ Manon Vos, ergotherapeut Stichting Zorgpalet en projectleider Valpreventie

Doordacht nieuw format

“Het project valpreventie vormt in mijn ogen de ultieme gelegenheid tot kenniscirculatie. Het biedt beroepspraktijk en onderwijs de kans expertise en innovatieve ideeën uit te wisselen en van elkaar te leren: studenten, docenten, lectoraat en praktijk werken gezamenlijk vanuit eigen perspectief aan hetzelfde thema. Voorop staat de borging van zorginnovatie. Diverse zorginstellingen hebben bijvoorbeeld al prachtige protocollen valpreventie voorhanden. Toch lukt het soms niet of nauwelijks om die in alle lagen van de organisatie door te voeren.

Vanuit Windesheim en in samenspraak met de zorginstellingen willen we die lijn doorbreken met een doordacht nieuw format. Ik ben aanspreekpunt voor inhoudelijke vragen en verantwoordelijk voor de procesmatige begeleiding van de verbeterteams. Samen werken we toe naar een succesvolle borging van de verbetermaatregelen valpreventie. Hoger doel is dat zorginstellingen in de toekomst dit format universeel gaan inzetten bij de borging van andere zorgthema’s.” Marijke Span, docent Verpleegkunde

Valpreventie als olievlek

“Het risico op vallen is overal aanwezig. De vele valpartijen van ouderen in zorginstellingen zijn daarvan het bewijs. Dat trikkerde me om me te verdiepen in het onderwerp valpreventie. Bovendien lijkt het me heel leerzaam om met mensen uit de verpleegpraktijk samen te werken in een project. Met medewerkers van de Stichting Zorgpalet in Hoogeveen voer ik onderzoek uit naar het aantal valincidenten. Onderdeel hiervan is een zogeheten geeltjesmeting. Bij een valincident plakken we op een grote afdelingsposter een geeltje met een beschrijving van oorzaak en tijdstip. Zo brengen we in kaart of er een terugkerend risico-element is. Zo kunnen er veel valincidenten zijn op een bepaald tijdstip. Het team kan dan onderzoeken waar dat aan ligt en daarop inspelen. Verder willen we op de pilotafdeling een persoonlijk risicoformulier valpreventie implementeren. Daarop ziet de verzorging in één oogopslag welke risicofactoren elke individuele bewoner loopt. Het is de bedoeling dat in de toekomst ook andere afdelingen dit formulier gaan gebruiken. Uiteindelijk doel van het gehele project is dat de resultaten zich als een olievlek uitspreiden over de hele organisatie en behouden blijven." Hilde Lip, derdejaarsstudent Verpleegkunde

Zorg voor Beterproject Valpreventie

Borging valpreventie is een initiatief van het lectoraat Innoveren in de Ouderenzorg van de Christelijke Hogeschool Windesheim, Stichting Zorgnetwerk Zwolle en omgeving, Vilans en de Isalaklinieken. Het project wordt gefinancierd door ZonMw, de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie. Het lectoraat Innoveren in de Ouderenzorg van Windesheim is inmiddels met dertien afdelingen van acht regionale zorginstellingen met het project gestart.